chor. kaw. och. Tadeusz Kowalski

"Roku 1821 dnia 3 lutego Jan Kozietulski Pułk. Woysk Polsk., kawaler wielu orderów, mając lat 43, umarł o godz. 11 przed północą w domu przy ul. Leszno pod numerem 659, będąc bezżennym". Tak zapisano w notatce służbowej z tamtego okresu.

Nasz Honorowy Szwadron 3 Pułku Szwoleżerów Mazowieckich im. pułk. Jana Hipolita Kozietulskiego, jak co roku w lutym, udał się do Belska. Jak opisuje Marian Brandys w znakomitej książce "Kozietulski i inni" - "Po pogrzebie warszawskim - w którym uczestniczyła, jak stwierdza ówczesny reporter, cała prawie ludność stolicy" - trumnę ze zwłokami sławnego kawalerzysty złożono w grobach rodzinnych Walickich w Belsku pod Grójcem"

.

Już przed kilku laty skontaktowaliśmy się z wójtem gminy Belsk panem Andrzejem Małachowskim oraz proboszczem parafii św. Trójcy ks. Markiem Balcerzakiem, bo właśnie w kościele parafialnym znajduje się krypta z grobowcem. Księdza proboszcza rokrocznie prosimy o Mszę św. w intencji "naszego" pułkownika. W tym roku skontaktowaliśmy się również z panem Piotrem Morawskim, którego rodzina odzyskała dwór we Małej Wsi tuż obok Belska. Pan Piotr Morawski zaprosił nas do domu, tego samego, gdzie tak często u swojej siostry Klementyny z Kozietulskich Walickiej przebywał pułkownik. Zabraliśmy z Warszawy wiązankę żółtych - jak otoki 3 Pułku Szwoleżerów - róż przewiązanych biało-czerwoną szarfą. Naszymi gośćmi byli nasi przyjaciele: pan rotmistrz Marian Stefański, który uczestniczył w rekonstrukcji bitwy pod Somosierrą w 200. rocznicę, oraz prezes Federacji Kawalerii Ochotniczej, pan porucznik rez. Tadeusz Kühn z małżonką.

Zostaliśmy, jak co roku, bardzo ciepło przyjęci, zarówno przez księży, jak i mieszkańców Belska. W modlitwie o zbawienie duszy pułkownika Jana Hipolita Kozietulskiego ksiądz proboszcz wskazał na przykład naszego patrona, który gotów był poświęcić zdrowie i życie dla dobra wspólnego - dla dobra ojczyzny. Po Mszy św. uroczyście złożyliśmy wiązankę pod płytą upamiętniającą pułkownika. W tym roku również nie mogliśmy wejść do krypty kościoła, ale nie tracimy nadziei. Wierzymy, że jak w 1930 roku szwoleżerowie udali się w obecności ks. proboszcza Żukowskiego do krypty kościoła, gdzie złożone są prochy tego niezwykłego napoleońskiego oficera, tak i i my kiedys złożymy tam kwiaty.

Na podjeździe dworu w Malej Wsi przywitali nas państwo Anna i Piotr Morawscy. Od samego początku - może dzięki naszym mundurom - poczuliśmy się bliscy temu miejscu. Wspaniałą atmosferę roztoczyła gospodyni opowiadając nam o architekturze i wystroju pałacu. Pan Piotr przybliżył nam historię tego miejsca. Zostaliśmy przedstawieni seniorowi rodu panu Zdzisławowi Morawskiemu oraz rodzinie, która zjechała specjalnie na nasz wizytę. Zasiedliśmy wspólnie do długiego stołu do niedzielnego obiadu. Podjęto nas jak najbliższą rodzinę, którą - w jakimś sensie - dla płk.Kozietulskiego jesteśmy. Oczywiście nastąpiły toasty i wspólne zdjęcia. Państwo Morawscy byli zaciekawieni naszym Honorowym Szwadronem i zaprosili nas na obchody Dnia Kozietulskiego na 15 maja. Korzystając z przyjaznych łamów "Przeglądu Kawaleryjskiego" składamy im serdeczne podziękowanie za wspaniałą serdeczną gościnę. Tym bardziej, że było nas wielu i że pierwszy raz bawiliśmy w progach domu, który przyjmował Kozietulskiego.

Wróciliśmy do Warszawy zadowoleni, że tradycją stały się nasz coroczne msze i spotkania lutowe w Belsku przy krypcie naszego "Szefa" ś.p. pułkownika Jana Hipolita Kozietulskiego.

Marian Brandys, KOZIETULSKI I INNI, Warszawa 1967

Galeria zdjęć>>